Hỏi & Đáp

Phanh xe đạp là gì? Phân loại? Cần lưu ý gì khi chọn phanh

Phanh xe đạp là gì? Không phải ai cũng hiểu rõ về cấu tạo và công dụng của phanh xe đạp. Hãy cùng Muaxedap.com đi tìm hiểu về Phanh xe đạp, phân loại cũng như cần lưu ý gì khi chọn mua phanh xe đạp trong bài viết sau nhé:

1. Phanh xe đạp là gì?

Phanh xe đạp hay còn được gọi là thắng xe đạp. Đây là bộ phận giúp làm giảm tốc độ của xe hoặc ngăn không cho xe tiếp tục di chuyển. Nhờ vào bộ phận này, người dùng có thể điều khiển xe với tốc độ chậm dần hoặc dừng hẳn bằng cách bóp cần thắng xe. Tuy nhiên, nếu muốn dừng lại, người lái nên giảm dần tốc độ của xe trước rồi mới bóp phanh cho xe dừng. Tránh tình trạng thắng gấp gây nguy hiểm cho bản thân và người đi đường.

 

Phanh xe đạp là gì?
Phanh xe đạp là gì?

 

Hệ thống phanh xe đạp bao gồm ba thành phần chính, đó là cần thắng xe đạp (bộ phận được lắp trên tay lái xe đạp), dây phanh xe đạp (dây nối từ cần thắng xuống bánh xe trước) và má phanh xe đạp (đặt dưới vành bánh xe trước) tạo ra ma sát giúp bánh xe quay chậm lại.

2. Phân loại phanh xe đạp?

Phanh vành (niềng)

Dòng phanh vành hoạt động dựa trên cơ chế ma sát tác dụng lên vành bánh xe, giúp xe giảm dần tốc độ đến khi dừng hẳn. Đối với má phanh thì thường được làm từ vật liệu như da, cao su và được bao quanh bởi một miếng kim loại. Nó thường được kích hoạt bởi một cần thắng được gắn ở vị trí tay lái.

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại phanh vành khác nhau, trong đó có thể kể đến như:

  • Phanh Rod: Loại phanh này nặng và có cấu tạo phức tạp, dùng để di chuyển trên những con đường gồ ghề và trơn trượt.
  • Phanh Cantilever: Loại phanh này dễ điều khiển, có khả năng điều chỉnh tốc độ nhanh chóng, thường được sử dụng phổ biến cho xe đạp leo núi.
  • Phanh U: Phanh được sử dụng rộng rãi trên xe đạp leo núi, nhược điểm là dễ bị tắc nghẽn bởi bùn khi đi trong thời tiết mưa gió.
  • Phanh V: Dễ dàng lắp đặt và chỉnh sửa, có thể thấy phổ biến trên các dòng xe đạp truyền thống.
  • Phanh Delta: Thường có hình dạng tam giác. Với phạm vi tiếp xúc với vành xe lớn, phanh mang lại chất lượng phanh tốt hơn, việc thay thế và sửa chữa đơn giản hơn.

Ưu điểm của phanh vành:

  • Người lái chỉ cần bóp nhẹ cần thắng là có thể phanh xe, không cần dùng quá nhiều sức.
  • Một số mẫu có cấu tạo phanh đơn giản, gọn nhẹ, dễ bảo trì và thay mới.
  • Sử dụng được cho nhiều dòng xe đạp khác nhau, như xe đạp truyền thống, xe đạp đua, xe đạp địa hình.

Nhược điểm của phanh vành:

  • Phanh đòi hỏi phải bảo trì và thay mới thường xuyên vì lực ma sát với vành xe khiến má phanh dễ bị mòn.

Phanh đĩa

Phanh đĩa có cấu tạo bao gồm một đĩa phanh gắn cố định trên một trục quay, đĩa này sẽ chuyển động tròn theo bánh xe khi di chuyển. Phần đĩa phanh sẽ được đục lỗ hoặc kẻ rãnh, giúp đĩa tản nhiệt tốt khi ma sát với vành bánh xe. Má phanh thường có 2 cặp, được lắp đặt đối xứng hai bên đĩa phanh.

Nếu muốn phanh xe, người dùng sẽ bóp cần thắng. Lúc này, má phanh sẽ kẹp đĩa phanh lại, giúp xe giảm dần tốc độ.

Ưu điểm của phanh đĩa:

  • Khả năng phanh xe hiệu quả vì diện tích xúc giữa má phanh và đĩa phanh lớn.
  • Khi bóp phanh, bạn sẽ không cảm giác bị bó cứng và không cần dùng lực nhiều.
  • Hoạt động tốt trong mọi loại thời tiết kể cả là thời tiết mưa nhiều trơn trượt.

Nhược điểm của phanh đĩa:

  • Giá thành đắt hơn phanh cơ.
  • Khi muốn sửa chữa hay thay thế, người  cần phải có một bộ dụng cụ chuyên dụng cùng với thợ sửa có tay nghề.

Lưu ý:

Có hai loại phanh đĩa phổ biến, đó là phanh đĩa cơ và phanh đĩa dầu (thủy lực) mỗi loại đều có những đặc điểm nổi bật riêng như sau:

Phanh đĩa cơ

Đối với phanh đĩa cơ thường có trọng lượng nặng hơn phanh đĩa dầu, khi sử dụng không làm nóng rìa, nó như một phần của bề mặt phanh.

Ưu điểm của phanh đĩa cơ

  • Kiểu dáng đẹp, thắng chính xác.
  • Phanh không bị ảnh hưởng bởi bùn và nước, người lái có thể tự thay thế linh kiện dễ dàng khi phanh bị hư.
  • Phanh ma sát trực tiếp vào đĩa xe, không gây mòn niềng.
  • Trọng lượng phanh nhẹ, chi phí bảo trì rẻ hơn phanh đĩa dầu, khi bị đứt cáp bạn có thể mua cáp về tự thay.

Nhược điểm của phanh đĩa cơ

  • Do phanh đĩa cơ dùng dây cáp, vì vậy độ bền không như phanh đĩa dầu.
  • Cáp dễ bị oxi hoá và gỉ sét, dễ đứt, hoặc cứng khi thắng lại.

Phanh đĩa dầu (thủy lực)

Phanh đĩa dầu có trọng lượng phanh nhẹ, với kết cấu khá phức tạp, nhưng đổi lại lực tác động của loại phanh này rất lớn, do ít tổn hao lực ở đường truyền.

 

Phanh đĩa dầu
Phanh đĩa dầu

 

Ưu điểm của phanh đĩa dầu (thủy lực)

  • Hoạt động êm ái và mạnh hơn phanh đĩa cơ.
  • Do loại phanh này dùng dầu thuỷ lực nên độ bền cao, không bị rò rỉ hay oxy hóa.
  • Sử dụng loại phanh đĩa dầu, khi bóp người dùng sẽ có cảm giác nhẹ và không bị bó cứng.

Nhược điểm của phanh đĩa dầu (thủy lực)

  • Giá thành cao.
  • Nếu người dùng không biết mở, hoặc mở nhầm ống dầu sẽ làm cho dầu tràn ra.

Tiêu chí so sánh 3 loại phanh:

Tiêu chí so sánh Phanh vành (niềng) Phanh đĩa cơ Phanh đĩa dầu (thủy lực)
Thường dùng cho những dòng xe Phanh vành thường dùng cho xe đạp đua và xe đạp thành phố. Phanh đĩa cơ thường được dùng  xe đạp leo núi, xe đạp thành phố và xe đạp gấp. Phanh đĩa dầu thường được dùng với xe đạp leo núi, xe đạp thành phố và xe đạp gấp.
Độ an toàn Độ an toàn thấp, vì người dùng phải thường xuyên bảo trì và thay thế má phanh, như thể mới đảm bảo an toàn hơn. An toàn khi sử dụng. Độ an toàn cao.
Độ bền Độ bền thấp, do phanh dễ bị bào mòn bởi lực ma sát. Phanh đĩa cơ có độ bên cao nhưng không bền như phanh đĩa dầu. Phanh thủy lực có độ bền cao, không bị rò rỉ.
Tầm giá Vài trăm nghìn đến 1 triệu đồng. Vài trăm nghìn đến 1 triệu đồng. Khoảng tầm vài trăm nghìn đến 2 triệu đồng

 

3. Cách điều chỉnh phanh xe

3.1 Điều chỉnh má phanh xe đạp

Kiểm tra kỹ má phanh trước lúc bạn điều chỉnh

  • Má phanh là hai cục gôm xe đạp được thiết kế kẹp vào bánh trước của xe. Và sẽ hoạt động khi bạn bóp mạnh tay thắng xe đạp. Trong quá trình sử dụng nếu má phanh vượt qua vạch đánh dấu. Nghĩa là má phanh đã quá mòn. Thì bạn phải thay má phanh mới. Rồi mới tiếp tục điều chỉnh thắng xe đạp.
  • Trường hợp má phanh không được đánh dấu vạch mòn. Thì vị trí này đã được đánh dấu thông qua việc sử dụng các rảnh nằm ở 2 bên má phanh.
  • Bạn có thể tới những cửa hàng xe đạp chuyên dụng. Hoặc nếu rành phụ kiện. Thì bạn có thể mua má phanh trên các kênh thương mại điện tử uy tín hiện nay.
  • Bạn phải đảm bảo rằng bánh xe của mình. Được nằm giữa khu vực 2 càng móc vào trục bánh. Trường hợp không làm được như thế. Thì niềng của bạn sẽ không thể chạm vào. Và tiếp xúc tốt với má phanh.

Bóp tay phanh nhằm mục đích kiểm tra xem má phanh của mình có tiếp xúc với niềng hay không?

  • Bạn kiểm tra để chắc chắn rằng 2 má phanh. Trong cùng một lúc phải tiếp xúc được với bánh xe trước. Ngoài ra, chúng phải tiếp xúc trực tiếp ở điểm chính giữa của niềng xe. Đồng thời, khoảng trống ở bên trên và bên dưới của má phanh phải bằng nhau. Trường hợp khi má phanh tiếp xúc quá thấp hay quá cao. Thì có khả năng nó sẽ chạm vào nan hoa. Hoặc phần cao su của lốp xe.
  • Bạn thực hiện động tác cúi người xuống. Để có thể quan sát má phanh trong lúc bạn bóp tay phanh.
  • Bạn nên kiểm tra tay phanh kỹ. Để chắc chắn rằng nó không bị lỏng. Trong trường hợp khi xe đạp của bạn có cơ cấu thả phanh nhanh. Vì nếu như không kiểm tra. Thì phanh của bạn sẽ không thể bóp sát và chặt vào bánh xe.
  • 3.1.3 Sử dụng lục giác nhằm mục đích nới lỏng hoặc siết chặt bu-lông giữ má phanh
  • Bạn sử dụng lục giác. Rồi xoay ngược chiều kim đồng hồ để có thể nới lỏng bu-lông.

Lưu ý, đừng vặn bu lông ra quá nhiều. Nhằm mục đích giữ má phanh không bị rớt ra khỏi càng giữ má phanh.

Thử di chuyển lên xuống má phanh trong lúc má phanh còn nằm trong càng giữ má phanh

  • Bạn phải di chuyển để biết được chúng có di chuyển dễ dàng hay không. Sau khi khi bạn nới lỏng bu-lông.
  • Trong trường hợp niềng ở tiếp xúc quá cao hay quá thấp. Thì bạn hãy điều chỉnh cho nó trở về vị trí chính giữa.

Sử dụng chìa lục giác để siết chặt lại các bu-lông

  • Bạn xoay chìa lục giác thuận theo chiều kim đồng hồ. Để siết chặt bu-lông. Kiểm tra để đảm bảo má phanh được nằm ở chính giữa.

3.2 Siết chặt cáp phanh xe đạp

Đầu tiên bạn bóp chặt từng thay phanh để kiểm tra độ căng của cáp

  • Lưu ý khi bạn bóp tay phanh thì tay cầm nên cách tay phanh khoảng 4 cm. Khi bạn bóp phanh nếu tay cầm chạm vào tay phanh. Thì là cáp phanh quá lỏng.
Cách điều chỉnh phanh xe đạp
Cách điều chỉnh phanh xe đạp

 

Điều chỉnh độ căng của cáp bằng cách nới lỏng các ốc

  • Trong trường hợp cáp phanh chỉ hơi lỏng. Thì bạn chỉ cần nới lỏng ốc điều chỉnh. Lúc đó vị trí ốc điều chỉnh phải nằm ở chỗ tiếp xúc. Nghĩa là chỗ ở giữa tay phanh và cáp phanh.
  • Bạn vặn ốc theo ngược chiều kim đồng hồ. Nhằm mục đích nới lỏng ốc điều chỉnh. Cáp của bạn sẽ được siết và bó chặt hơn 1 chút. Khi ốc điều chỉnh đã được nới lỏng.
  • Sau khi bạn đã nới lỏng phần ốc điều chỉnh. Thì hãy thử bóp tay phanh. Nhằm mục đích kiểm tra lại sức căng của cáp. Xem đã hoàn hảo hay chưa. Trong trường hợp cáp phanh vẫn lỏng. Thì bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh lại trên càng giữ má phanh. Lúc này, bạn không nên đụng đến ốc điều chỉnh. Đồng thời, khoan hãy siết chặt.

Bạn hãy mở bu-lông có gắn cáp phanh được gắn với bộ càng giữ má phanh

  • Khung chính của hệ thống phanh chính là càng giữ má phanh xe đạp. Trong đó, cáp phanh được biết là một sợi cáp khá mảnh. Được kéo dài bắt đầu từ càng giữ má phanh xe đạp. Khi bạn đã xác định ra vị trí bu-lông giữ cáp phanh. Thì hãy dùng chìa lục giác. Thực hiện thao tác vặn bu-lông theo ngược chiều kim đồng hồ. Xoay trong vài vòng.

Lưu ý là không mở bu-lông ra hoàn toàn. Mà bạn chỉ cần xoay chìa lục giác. Sao cho ngược chiều kim đồng hồ. Bạn nên xoay 2-3 vòng. Nhằm mục đích nới lỏng bu-lông.

Kéo cáp phanh ra ngoài nhằm mục đích tăng độ căng của cáp

  • Giờ đây bu-lông của bạn đã được nới lỏng. Vậy nên bạn hoàn toàn có thể kéo được cáp ra dễ dàng.
  • Thực hiện bằng cách kéo căng cáp trong khi vẫn giữ cáp cố định. Khi bạn kéo căng cáp. Thì 2 má phanh xe đạp sẽ được tiếp xúc với niềng bánh xe. Vậy nên, bạn hãy kéo cáp đủ căng. Nhằm mục đích có một trở lực nhẹ sẽ xuất hiện. Khi bạn bắt đầu xoay bánh xe. Tuy nhiên, không nên kéo căng quá mức. Đến nỗi không thể xoay bánh.

Lưu ý trong trường hợp bạn không thể xoay được bánh xe. Thì hãy giảm bớt lực kéo cáp.

Siết con bu-lông đang gắn cáp phanh với phần càng giữ má phanh

  • Bạn dùng chìa lục giác. Bắt đầu vặn bu-lông theo chiều đúng của kim đồng hồ. Đồng thời vặn 2-3 vòng cho tới khi không còn vặn được nữa. Lưu ý rằng cáp của bạn nên được giữ cố định. Trong lúc bạn siết chặt bu-lông.

Siết chặt ốc điều chỉnh của phanh xe trên tay cầm

  • Tiếp theo, bạn vặn ốc điều chỉnh trên tay cầm. Mà trước đó vừa được bạn nới lỏng ra theo chiều kim đồng hồ. Nhằm mục đích siết chặt hoàn toàn phần ốc. Việc bạn siết chặt ốc điều chỉnh. Thì sẽ có thể giúp nới lỏng đồng thời 2 má phanh đang được kẹp vào bánh trước.
  • Sau khi phần ốc điều chỉnh của phanh xe được siết chặt. Thì nghĩa là cáp phanh của bạn đã được chỉnh thành công!
  • Cuối cùng, bạn bóp tay phanh để kiểm tra lại các cáp phanh. Khi bạn bắt đầu bóp tay phanh. Thì tay phanh xe đạp nên được nằm cách tay cầm trong khoảng 4 cm.

4. Những lưu ý khi lựa chọn phanh xe đạp

Lựa chọn phanh phù hợp với mục đích sử dụng

Nếu bạn sử dụng xe đạp đua trong những trận đấu hay muốn lái xe với vận tốc cao, phanh vành sẽ là sự lựa chọn đáng cân nhắc hàng đầu bởi chúng có thiết kế đơn giản, trọng lượng nhẹ và dễ dàng sử dụng. Tuy khả năng giảm tốc của phanh vành không hiệu quả bằng phanh đĩa, nhưng vẫn đáp ứng tốt yêu cầu phanh xe. Đa số các tay đua vẫn lựa chọn loại này bởi trong suốt cuộc đua, họ ít khi sử dụng đến phanh.

 

Những lưu ý khi chọn phanh xe đạp
Những lưu ý khi chọn phanh xe đạp

 

Nếu bạn muốn lắp phanh cho chiếc xe đạp để di chuyển hằng ngày, phanh đĩa hoặc phanh cơ đều là những sự lựa chọn phù hợp. Phanh cơ có trọng lượng nhẹ, dễ sử dụng khi người lái di chuyển với tốc độ vừa phải. Phanh đĩa mang lại hiệu quả cao khi người dùng đi trên những đoạn đường trơn trượt.

Kiểm tra cẩn thận các chi tiết của phanh xe

Phanh xe đạp là một trong những bộ phận quan trọng, vì thế chúng cần được kiểm tra tỉ mỉ trước khi người lái di chuyển và sử dụng. Khi chọn mua hoặc lắp đặt phanh xe đạp, người dùng cần chú ý xem các chi tiết như các ốc vít đã được vặn cẩn thận chưa, phanh bóp có ăn hay không và có khó khăn khi sử dụng hay không.

Lựa chọn phanh có nguồn gốc rõ ràng, chế độ bảo hành tốt

Để giữ an toàn cho chính mình thì bạn cần phải tìm hiểu cũng như đưa ra sự lựa chọn những chỗ bán phanh có nguồn gốc rõ ràng, có đầy đủ tem mác cũng như là có nhân viên để tư vấn loại phanh phù hợp cho bạn. Ngoài ra, bạn cũng nên quan tâm đến chế độ bảo hành khi mua phanh, đảm bảo sử dụng linh kiện chính hãng và có chế độ hậu mãi tốt.

Trên đây là toàn bộ về Phanh xe đạp là gì? Phân loại? Cần lưu ý những khi chọn mua phanh. Chúc bạn có sự lựa chọn phù hợp cho chiếc xe của mình.

5/5 - (1 bình chọn)

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button