Hỏi & Đáp

Bộ đề xe đạp là gì? Cấu tạo, cách điều chỉnh bộ đề đúng chuẩn

Bộ đề xe đạp là gì? Tốc độ nhanh hay chậm của xe đạp không chỉ phụ thuộc vào việc bạn đạp xe nhanh hay chậm. Trong bài viết này, Muaxedap.com sẽ cung cấp cho bạn thông tin về bộ đề xe, cấu tạo cũng như cách điều chỉnh bộ đề sao cho chuẩn nhất.

1. Bộ đề xe đạp là gì?

Bộ đề xe đạp còn được gọi là bộ chuyển tốc, biến tốc là một hệ thống truyền động giúp chuyển lên đĩa và líp phù hợp nhằm hỗ trợ người dùng thay đổi lực đạp xe mang lại quá trình đạp xe linh hoạt và thuận tiện.

Bộ đề xe đạp giúp người đạp có thể thay đổi lực đạp xe từ nặng sang nhẹ hoặc ngược lại để phù hợp với nhiều loại địa hình khác nhau.

Bộ đề xe đạp là gì?
Bộ đề xe đạp là gì?

Vì mỗi đối tượng sử dụng xe sẽ có những nhu cầu khác nhau, vận tốc mong muốn khi đi xe đạp của họ cũng sẽ khác nhau. Do đó, bộ đề xe đạp cho phép người điều khiển thay đổi linh hoạt tốc độ xe theo ý muốn thông qua việc điều chỉnh sự phối hợp giữa đĩa và líp xe. Chỉ với động tác vặn tay đề, người dùng có thể đạt tới tốc độ mong muốn và có trải nghiệm tốt nhất khi sử dụng xe.

2. Cấu tạo bộ đề xe đạp?

Bộ đề xe đạp được cấu tạo từ các bộ phận bao gồm: Tay đề, đề trước, đề sau và dây đề.

Tay đề

  • Tay đề được bố trí ở phần tay lái (ghi đông) của xe đạp, cho phép người sử dụng điều khiển bộ đề.
  • Tay đề thường gồm tay đề trái và tay đề phải, mỗi bên sẽ có công dụng riêng. Tay đề trái có nhiệm vụ chuyển xích sang các đĩa, còn tay đề phải dùng để chuyển xích lên các tầng của líp. Tuy nhiên, ở một số loại xe đạp có đĩa xe được thiết kế 1 tầng, bộ đề xe chỉ có một tay đề phải.

Đề trước, đề sau

  •  Đề trước: Khi tay đề trái kéo dây đề lên hoặc nhả xuống, cần đề xe sẽ di chuyển đẩy dây xích kéo lên hoặc xuống một cách nhịp nhàng.
  •  Đề sau: Đề sau có nhiệm vụ di chuyển xích giữa các líp với nhau một cách chuẩn xác và nhịp nhàng. Ngoài ra, trên đề sau còn bao gồm nhiều ốc vít có chức năng chính là điều chỉnh biên độ vào ra của xích.

Dây đề

  • Dây đề được ví như “mạch máu” vì nhiệm vụ cung cấp sức mạnh cho toàn bộ bộ đề. Nhờ có bộ phận này mà lực được truyền từ tay đề đến đề trước và đề sau theo yêu cầu của người điều khiển.

3. Nguyên lí hoạt động bộ đề xe đạp

Bộ đề hiểu đơn giản là bộ điều khiển giúp xe bạn chuyển đến đĩa, líp thích hợp.

Bạn hay nghe các bộ đề 24 speed hay 21, 27 speed. Ở xe đạp có đĩa trước và líp sau.

Ví dụ, 24 speed = 3 đĩa trước x 8 líp sau.

Vậy 27 speed là rất khủng, 3 đĩa trước và 9 líp sau.

Nhưng hiện nay nhu cầu thị trường thường dùng thì 21 speed là chuẩn.

Ngoài ra việc phối hợp đĩa cũng cần có luật nhất định, nếu phối hợp sai sẽ làm xích bị nhão nhanh, hại xe của bạn.

  • Đĩa 1 => Líp 1, 2, 3 => Thích hợp đi đoạn nào lên dốc, đường khó, đạp nhẹ.
  • Đĩa 2 => Líp 4, 5, 6 => Thích hợp đa phần nhu cầu bình thường, đi bình thường.
  • Đĩa 3 => Líp 7, 8, 9 => Thích hợp tăng tốc, đường đẹp, đạp nặng, cũng thích hợp việc luyện tập.

 

Nguyên lí hoạt động bộ đề xe đạp
Nguyên lí hoạt động bộ đề xe đạp

Đĩa 1 là đĩa nhỏ nhất, nằm trong cùng, ít răng.

Líp 1 là líp to nhất, nằm trong cùng, nhiều răng.

Đĩa và líp đánh số theo từ trong ra ngoài. Nếu bạn muốn đạp nhẹ thì chọn đĩa 1 vừa nhẹ, đi lâu để đĩa 2, khi tăng tốc hay đường đẹp để đĩa 3.

4. Cách điều chỉnh bộ đề xe đạp

Chỉnh bộ đề trước

  • Để chỉnh bộ đề trước, trước tiên bạn hãy kiểm tra vị trí của vỏ dây đề đã đặt đúng chưa, có bị xoắn quanh tay lái không. Tiếp theo kiểm tra vị trí của bộ đề trước, đĩa to nhất xem đã khớp với hình in trên tem chữ chưa và chỉnh lại nếu không khớp.
  • Sau đó, bạn xoay tay đề trái để chuyển đề trước về đĩa nhỏ nhất và xoay tay đề phải để chuyển đề sau về líp lớn nhất. Bạn quay đùi đĩa vài vòng cùng một chiều để cho xích và líp khớp nhau.
  • Sau khi quay xong, bạn hãy kiểm tra xem phần xích và thanh gạt xích ở bộ đề trước có chạm nhau không. Nếu có, bạn chỉ cần chỉnh con ốc có chữ L (Low) sao cho khoảng cách giữa xích và mép trái cỡ 2mm là được.
  • Tiếp đó, bạn tiếp tục xoay tay đề trái để chuyển đề trước về đĩa to nhất và xoay tay đề phải để chuyển đề sau về líp nhỏ nhất rồi cũng quay đùi đĩa vài vòng cùng một chiều để cho xích và líp khớp nhau.
  • Sau khi quay xong, bạn hãy kiểm tra xem phần xích và thanh gạt xích ở bộ đề trước có chạm nhau không. Nếu có, bạn chỉ cần chỉnh con ốc có chữ H (High) sao cho khoảng cách giữa xích và mép phải cỡ 2mm là được.
  • Trong khi chuyển giữa các đĩa, nếu có cảm giác các đĩa không sang được hết cỡ thì bạn hãy điều chỉnh lại độ căng của dây đề (giống điều chỉnh độ căng của dây phanh). Con ốc dùng để chỉnh đề trước thường nằm ở tay đề phải.

Chỉnh bộ đề sau

  • Giống với chỉnh bộ đề trước, đầu tiên bạn cần kiểm tra vị trí của vỏ dây đề, vị trí của bộ đề sau.
  • Sau đó, bạn xoay tay đề để chuyển đề trước về đĩa nhỏ nhất, chuyển đề sau về líp lớn nhất rồi quay đùi đĩa vài vòng cùng một chiều để cho xích và líp khớp nhau. Bạn kiểm tra xem bánh xe dẫn hướng phía trên có thẳng hàng với líp lớn nhất không. Nếu lệch thì chỉnh con ốc có chữ L (Low) sao cho bánh xe và líp thẳng hàng là được.
  • Kế đó, bạn xoay tay đề để chuyển đề trước về đĩa lớn nhất, chuyển đề sau về líp nhỏ nhất rồi quay đùi đĩa vài vòng cùng một chiều để cho xích và líp khớp nhau. Bạn kiểm tra xem bánh xe dẫn hướng phía trên có thẳng hàng với líp nhỏ nhất không. Nếu lệch thì chỉnh con ốc có chữ H (High) sao cho bánh xe và líp thẳng hàng là được.
  • Sau khi chỉnh xong, bạn dựng chân chống xe, nghiêng xe qua bên phải, tay phải chuyển số, tay trai quay đùi đĩa. Nếu cảm thấy xích chuyển không êm, nhảy líp hoặc nặng khi chuyển số thì cần giảm độ căng của dây đề. Còn nếu xích không nhảy lên hoặc nhảy lên xuống bất thường thì cần tăng độ căng dây đề vì có thể dây đề bị trùng.
  • Ốc để tăng chỉnh dây đề thường nằm phía sau củ đề. Ốc được thiết kế đặc biệt để tránh xoay lung tung, mỗi lần quay là 1/4 vòng.

5. Lưu ý khi sử dụng bộ đề xe đạp

Quy tắc sang số cho xe đạp

  • Bộ líp nhỏ cho cảm giác đạp nặng, thích hợp dùng để tăng tốc, đua tốc độ.
  • Bộ líp lớn cho cảm giác đạp nhẹ nhàng, thích hợp dùng để leo dốc hay đạp nhẹ.
  • Dĩa nhỏ cho cảm giác đạp nhẹ nhàng.
  • Dĩa lớn cho cảm giác đạp nặng.

Líp và dĩa có nguyên lí ngược lại với nhau. Bạn hãy lưu ý quy tắc cơ bản này để có thể sang líp và dĩa phù hợp với các loại địa hình đang chạy.

Lưu ý khi sử dụng bộ đề xe đạp
Lưu ý khi sử dụng bộ đề xe đạp

Lưu ý vị trí tay bấm khi sử dụng bộ đề xe đạp

  • Tay bấm phải có chức năng chuyển líp sau cho xe đạp.
  • Tay bấm trái có chức năng chuyển dĩa trước cho xe đạp.

Lựa chọn dĩa và líp phù hợp

  • Tùy vào nhu cầu và địa hình bạn đang đạp mà lựa chọn dĩa và líp phù hợp với lực chân đạp của bạn, giúp lực chân đạp thoải mái nhất, không quá nhẹ cũng không quá nặng.
  • Khi chuyển líp, chân bạn phải đạp đều, đạp tới, không được đạp lùi, đạp mạnh vì dễ làm tuột dây xích, đứt xích.
  • Lựa chọn dĩa nhỏ và líp lớn khi đạp nhẹ, thích hợp để leo dốc, chạy ngược chiều gió hoặc những lúc đang mệt.
  • Lựa chọn dĩa lớn và líp nhỏ khi cần tốc độ đạp, thích hợp để tăng tốc, chạy cùng chiều gió.
  • Lưu ý khi tăng tốc không được chuyển líp đột ngột, phải chuyển từng líp đến líp phù hợp.

Trường hợp cần chuyển số trên bộ đề

  • Khi chuẩn bị vào dốc, bạn cần chuyển sang líp lớn từng líp một để chuẩn bị lên dốc hoặc khi vừa leo hết con dốc, bạn cần chuyển sang líp nhỏ từng líp một để chuẩn bị đổ dốc.
  • Bạn nên chuyển từ từ, không nên vào dốc rồi bắt đầu mới chuyển số.

Hạn chế tình trạng sên chéo trên xe đạp

  • Thiết lập xích không phù hợp ở dĩa và ở líp sẽ làm sên bị căng dễ gây ra tình trạng chéo sên, tuột xích do bánh răng chuyển động bị tiếp xúc lệch góc và nặng hơn có thể gây đứt sên.
  • Bạn nên thiết lập đĩa và líp tối ưu như trên nguyên lý hạn chế tình trạng này.

6. Bộ đề xe đạp có trên dòng xe nào?

Thông thường, bộ đề xe đạp sẽ được trang bị trên các dòng xe thể thao như xe đạp đua, xe đạp địa hình,… Do nhu cầu của người dùng đối với bộ đề xe đạp ngày càng đa dạng, hiện nay, một số mẫu xe đạp thành phố (City Bike) cũng đã được trang bị bộ phận này.

Trên đây là toàn bộ về Bộ đề xe đạp là gì? Cấu tạo, cách điều chỉnh bộ đề xe đạp đúng chuẩn. Chúc bạn lựa chọn phù hợp cho chiếc xe của mình.

5/5 - (1 bình chọn)

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button